We nemen jullie graag mee in een belangrijk onderdeel van onze missie: het project ‘Werken aan herstel’ (Restorative Justice) in Malawi. Samen met onze lokale partner Prison Fellowship Malawi werken we aan het versterken en uitbreiden van herstelgerichte programma’s in verschillende gevangenissen.

Het project is gebaseerd op de principes van herstelrecht, internationaal bekend als Restorative Justice. Waar het traditionele strafrecht vooral gericht is op het bestraffen van misdaad, kijkt herstelrecht ook naar de schade die door criminaliteit is ontstaan. Hoe kunnen relaties worden hersteld? Hoe krijgen slachtoffers een stem? En hoe kunnen daders verantwoordelijkheid nemen voor wat ze hebben aangericht?

Samen met gevangenen, slachtoffers, families en gemeenschappen zoeken we naar mogelijkheden voor herstel, nieuwe verbindingen en perspectief.

Off
Waarom dit project?

In Malawi ligt de nadruk bij criminaliteit vooral op straffen. Er is weinig aandacht voor herstel, ontmoeting en een nieuwe start. De gevolgen daarvan zijn groot. (Ex-)gevangenen krijgen te maken met stigma en uitsluiting, waardoor het moeilijk is om hun leven weer op te bouwen. Zo kan een cirkel van criminaliteit blijven bestaan. Slachtoffers en gemeenschappen blijven ondertussen vaak achter met gevoelens van angst, onveiligheid en machteloosheid.

Herstelrecht biedt een andere weg. Het brengt daders, slachtoffers en andere betrokkenen met elkaar in gesprek. Samen onderzoeken zij welke schade is ontstaan en wat nodig is om die zoveel mogelijk te herstellen. Zo ontstaat ruimte voor erkenning, verantwoordelijkheid en nieuwe verbindingen. Het kan bijdragen aan een veiligere gemeenschap en een toekomst waarin mensen niet tegenover elkaar blijven staan, maar weer perspectief krijgen.

Presentatie_care4malawi
On
Waar richt het project zich op?

In 2024 zijn we gestart met een pilot bij het Halfway House in Balaka. Daar namen 58 gevangenen deel aan het project. Het Halfway House is een plek waar gevangenen de laatste maanden van hun straf doorbrengen en zich voorbereiden op hun terugkeer naar de samenleving. Ze krijgen er bijvoorbeeld de kans om een vak te leren, zoals timmeren, lassen of kleding maken. Ons project voegt daar een belangrijk onderdeel aan toe: werken aan sociaal herstel.

De ervaringen en lessen uit deze pilot vormden de basis voor een meerjarig project. Inmiddels zijn we gestart met het tweede projectjaar. Samen met onze lokale partner Prison Fellowship Malawi breiden we het programma uit naar meerdere gevangenissen in Zuid-Malawi.

We richten ons op gevangenen bij wie de terugkeer naar hun familie of gemeenschap niet vanzelfsprekend is, bijvoorbeeld door conflicten of beschadigde relaties. Met groepscursussen, individuele begeleiding en – waar dat passend en mogelijk is – zorgvuldig voorbereide herstelontmoetingen werken we aan bewustwording, verantwoordelijkheid en herstel van relaties.

Tegelijk investeren we in de opleiding en begeleiding van lokale medewerkers en in herstelgerichte werkwijzen die aansluiten bij de Malawische context. Zo bouwen we stap voor stap aan een programma dat niet alleen groeit in omvang, maar ook in kwaliteit en duurzaamheid. Ons uiteindelijke doel is dat Prison Fellowship Malawi het werk steeds zelfstandiger kan uitvoeren en verder ontwikkelen.

‘Met het Restorative Justice project pakken we de bron van conflicten aan door slachtoffers, daders en hun familie- en gemeenschapsleden bij elkaar te brengen.’
Achtergrond
Off
Hoe gaan we dit doen?
  • Samen met Prison Fellowship Malawi werken we op verschillende manieren aan herstel van relaties tussen (ex-)gevangenen, slachtoffers en hun families en gemeenschappen:
     
  • Training en bewustwording: We geven introducties en trainingen over herstelrecht aan medewerkers van Prison Fellowship Malawi, gevangenispersoneel en andere betrokkenen. Ook kerk- en gemeenschapsleiders worden hierbij betrokken.
  • Slachtofferempathiecursussen: Gevangenen volgen groepscursussen waarin ze leren nadenken over de gevolgen van hun daden voor slachtoffers, hun families en de gemeenschap.
  • Individuele begeleiding: In persoonlijke gesprekken worden gevangenen geholpen om verantwoordelijkheid te nemen, de gevolgen van hun daden onder ogen te zien en na te denken over mogelijke stappen richting herstel.
  • Herstelontmoetingen: Waar dat passend en mogelijk is, worden ontmoetingen tussen daders en slachtoffers zorgvuldig voorbereid en begeleid. Dit kan bijvoorbeeld in de vorm van herstelbemiddeling, een familiegesprek of een bijeenkomst met betrokkenen uit de gemeenschap.
  • Betrokkenheid van de gemeenschap: Getrainde medewerkers en lokale leiders, zoals dorpshoofden en kerkleiders, worden betrokken bij herstelprocessen. Zo ontstaat er ook na terugkeer uit de gevangenis ruimte voor ondersteuning en nieuwe verbindingen.
  • Begeleiding en evaluatie: Door bezoeken en gesprekken volgen we de voortgang van de activiteiten. We reflecteren op wat goed werkt, wat beter kan en hoe we het programma verder kunnen versterken.
On
Wat levert het op?

Met dit project werken we aan herstel, nieuwe verbindingen en perspectief voor iedereen die door criminaliteit is geraakt. We streven naar de volgende resultaten:

  • Daders nemen verantwoordelijkheid: Gevangenen krijgen meer inzicht in de gevolgen van hun daden voor anderen. Ze leren verantwoordelijkheid te nemen en krijgen handvatten om beschadigde relaties te herstellen. Dit draagt bij aan een betere voorbereiding op hun terugkeer in de samenleving en kan helpen om nieuwe criminaliteit te voorkomen.
  • Slachtoffers krijgen een stem: Slachtoffers, hun families en andere betrokkenen krijgen ruimte om hun verhaal te vertellen, vragen te stellen en aan te geven wat zij nodig hebben. Er ontstaat ruimte voor erkenning, verwerking en – waar mogelijk – verzoening en herstel van vertrouwen.
  • Lokale deskundigheid wordt versterkt: Medewerkers van Prison Fellowship Malawi en gevangenispersoneel worden getraind en begeleid in herstelrecht. Zij leren herstelprocessen te begeleiden op een manier die aansluit bij de Malawische cultuur en praktijk.
  • Een sterker netwerk voor herstelrecht: Verschillende organisaties, professionals en lokale leiders worden met elkaar verbonden. Zo ontstaat een netwerk dat kennis en ervaring deelt en samenwerkt aan duurzame mogelijkheden voor herstel en verzoening in Malawi.
  • Uiteindelijk willen we bijdragen aan gemeenschappen waarin mensen verantwoordelijkheid kunnen nemen, slachtoffers gehoord worden en (ex-)gevangenen de kans krijgen om opnieuw deel uit te maken van de samenleving.
Wat is Jan-Willems rol?

Jan-Willem is projectleider en adviseur van het project ‘Werken aan herstel’. Vanuit zijn ervaring als herstelrechtcoördinator in Nederland deelt hij kennis en ervaring met Prison Fellowship Malawi. Hij verzorgt trainingen, coacht medewerkers en denkt mee over de verdere ontwikkeling van het programma. Daarbij werkt hij nauw samen met zijn Malawische collega’s om de principes van herstelrecht te vertalen naar de lokale cultuur en praktijk.

Binnen Prison Fellowship Malawi werkt Jan-Willem nauw samen met Cornelius, de directeur van de organisatie, en Sebastian Thom, de lokale projectcoördinator. Sebastian is de rechterhand van Jan-Willem en een belangrijke schakel in de dagelijkse uitvoering. Hij is het eerste aanspreekpunt voor de medewerkers die het programma in de gevangenissen uitvoeren, stimuleert het delen van kennis en ervaringen tussen de verschillende locaties en houdt de voortgang in de gaten.

Samen bouwen ze aan een sterk lokaal team dat het herstelrechtprogramma steeds zelfstandiger kan uitvoeren en verder ontwikkelen. Zo groeien niet alleen de kwaliteit en samenhang van het programma, maar ook het lokale eigenaarschap en de duurzame verankering van herstelrecht in Malawi.

Ripple Effect
Off
Tekst-Care4malawi
Off
"One drum sounds when it sees another"

Het werken aan herstel begint met bewustwording en ontmoeting. Daarom verzorgen we introductietrainingen over herstelrecht voor gevangenen, medewerkers van Prison Fellowship Malawi en gevangenispersoneel. Op een interactieve manier denken deelnemers na over Bijbelse gerechtigheid en verkennen ze hoe de principes van herstelrecht kunnen worden toegepast op een manier die past bij de Malawische cultuur. De betrokkenheid, goede gesprekken en vele ideeën geven vertrouwen voor de verdere ontwikkeling van het programma.

Ook persoonlijke aandacht is belangrijk. Een team van counselors voert wekelijks individuele gesprekken met de gevangenen. Zo leren zij hun persoonlijke omstandigheden en problemen kennen en brengen ze in kaart wie mogelijk in aanmerking komt voor een hersteltraject.

Het dagelijks leven in het Halfway House laat ook een andere kant van het leven in detentie zien. Iedere ochtend beginnen de bewoners met een Bijbeloverdenking en aanbidding. Juist in een moeilijke periode vinden zij bemoediging door samen God te zoeken en te zingen over Zijn grote daden. Het is bijzonder om te zien hoe geloof en onderlinge verbondenheid een plek krijgen, zelfs achter gevangenismuren.

In de kapel van het Halfway House staat een mooie Malawische uitspraak:

‘Ng’oma ilira ikaona inzake’

‘One drum sounds when it sees another.’

Deze uitspraak, verbonden aan Jesaja 65:11-25 en 58:6-8, verwoordt een belangrijke gedachte: wanneer in het leven van één persoon herstel plaatsvindt, kan dat anderen inspireren en in beweging brengen. Ons gebed is dat herstel zich als muziek verspreidt, van mens tot mens en van gemeenschap tot gemeenschap.